Styczeń w ogrodzie to czas, który wielu z nas spędza w domu przy kawie, przeglądając katalogi roślin i planując zmiany w ogrodzie. I słusznie, bo planowanie to jedna z najważniejszych styczniowych „aktywności”. Ale jeśli pogoda dopisze i złapiesz bezmroźny dzień, to w ogrodzie jest trochę do zrobienia. Nie martw się, nie denerwuj, chcę dla Ciebie jak najlepiej. Prace ogrodowe w styczniu są delikatne, nie są to intensywne działania. Chodź! Opowiem Ci, co możesz ogarnąć w tym miesiącu, żeby na wiosnę mieć mniej roboty i zdrowszy ogród.

Sprawdź osłony zimowe zanim przyjdą prawdziwe mrozy

Styczeń to miesiąc, kiedy mamy do czynienia już z porządnymi mrozami. Pierwsza rzecz, którą warto zrobić, to przejść się po ogrodzie i sprawdzić, czy wszystkie osłony zimowe są na swoim miejscu. Wiatr potrafi zrzucić agrowłókninę i poprzesuwać gałęzie iglaste, którymi okryłaś/eś wrażliwe rośliny, a kopczyki przy różach mogą się osunąć.

Jeśli widzisz w prognozie zapowiedź dużych mrozów, dołóż warstwę osłon. Szczególnie zwróć uwagę na rośliny w donicach, bo ziemia w nich szybciej przemarza niż w gruncie. Donice możesz owinąć styropianem albo włókniną.

Zimozielone rośliny jak rododendrony, azalie czy bukszpany też mogą ucierpieć. Nie tyle od mrozu, co od zimowego słońca, które w połączeniu z zamarzniętą ziemią powoduje przesuszenie. Dlatego warto je przysłonić od strony słonecznej. Koniecznie w dni bez mrozu, podlewaj rośliny zimozielone. Jeśli zauważysz zwijające się liście rododendronów, to znak, że roślina broni się, przed nadmiernym parowaniem wody.

Prace ogrodowe w styczniu czasem będą wymagać pracy w śniegu, ale naprawdę warto się poświęcić.

Przycinanie drzew i krzewów – tylko w odpowiednim momencie i tylko określone gatunki

Dla osób, które są początkującymi ogrodnikami – nie tnij nic w styczniu 

To jeden z tych tematów, gdzie każdy ma swoją opinię. Prawda jest taka, że styczeń może być dobrym czasem na cięcie, ale tylko jeśli będą spełnione pewne warunki.

Kiedy można przycinać? Tylko w dni bezmroźne, kiedy termometr pokazuje minimum +5°C. Należy wybrać suchy, słoneczny dzień i upewnić się, że przez najbliższe 5-6 dni nie będą występować duże mrozy. Rany po cięciu muszą mieć chwilę na podeschnięcie, zanim przyjdzie mróz. Warto też zwrócić uwagę, w której sferze mrozoodporności znajduję się Twój ogród, a więcej na ten temat dowiesz się tutaj ➡️STREFY

Co można przycinać w styczniu? Najbezpieczniej ciąć najbardziej odporne drzewa owocowe, czyli jabłonie, grusze i śliwy.

Z krzewów owocowych możesz spokojnie przyciąć porzeczki, agrest, maliny czy jagodę kamczacką. Z ozdobnych: berberys, jaśminowiec, tawułę, kaliną.

Po co w ogóle ciąć zimą? Zimą soki roślinne krążą wolno, więc roślina nie traci dużo wody przez ranę. Poza tym takie przycięte drzewo wiosną rusza energicznie do wzrostu. Dodatkowo w w stanie bezlistnym widzisz całą strukturę gałęzi, więc łatwiej Ci będzie zdecydować, co usunąć.

Jak ciąć? Usuwaj gałęzie chore, suche, krzyżujące się i te uszkodzone. Cięcie rób pod kątem 45 stopni, a rany większe niż 2-3 cm zasmaruj maścią ogrodniczą. Nie przesadzaj z ilością, usuń maksymalnie 20% gałęzi.

Pobiel pnie drzew, jeśli jeszcze tego nie zrobiłaś

Białe pnie drzew owocowych to nie tylko kwestia estetyki. Biały kolor odbija zimowe słońce i zapobiega nagrzewaniu się pnia w dzień, a następnie gwałtownemu wychładzaniu nocą. Takie wahania temperatury powodują pękanie kory, przez co roślina jest narażona na choroby. Bielić drzewa możesz już w grudniu. Styczeń to ostatni dzwonek na ten zabieg.

Możesz użyć roztworu wapna palonego (2 kg na 10 litrów wody) albo gotowego wapna ze sklepu ogrodniczego. Osobiście w swoim ogrodzie stosuję gotowe wapno.

Zacznij wysiewy na parapetach, ale tylko jeśli masz do tego odpowiednie warunki w domu

Jeśli masz cierpliwość i lubisz oglądać proces, jak z maleńkich nasionek wyrastają rośliny, to w styczniu możesz robić pierwsze wysiewy.

Co można już siać? Paprykę i bakłażana, bo potrzebują 8-10 tygodni do wysadzenia. Selera korzeniowego, który ma pół roku wegetacji. Jeśli chcesz mieć kwiaty na balkonie już w maju, zasiej begonię, petunię, lobelię, szałwię błyszczącą czy żeniszka meksykańskiego. To tak zwana „szklarniana piątka”, klasyka wśród kwiatów jednorocznych.

Uwaga, pelargonie trzeba siać w styczniu, jeśli chcesz mieć kwiaty tego samego roku. Potrzebują aż 6 miesięcy by zakwitnąć. Przed wysiewem namocz nasiona na 12-24 godziny.

Doświetlanie to podstawa W styczniu dzień jest krótki, więc bez doświetlania Twoje siewki będą się wyciągać, będą blade i słabe. Potrzebują minimum 12-14 godzin światła dziennie. Jeśli masz cierpliwość i miejsce to lampy LED do upraw, znacznie poprawią jakość Twoich siewek.

Ze swojego doświadczenia dodam, że ogrzewanie podłogowe, nie pomaga. Trzeba mocno kontrolować wilgotność podłoża, szczególnie gdy siewki są już większe.

Zaplanuj sezon i zrób listy

Styczeń to idealny moment, żeby usiąść z kawą czy herbatą oraz kartką papieru (albo tabletem) i spokojnie pomyśleć, nad zmianami, które chcesz przeprowadzić w ogrodzie. Może przesadzić ten krzew, który rośnie w niewłaściwym miejscu? A może w końcu założyć rabatę, o której myślałaś od dwóch lat?

Przeglądaj katalogi roślin, rób listę tego, co chcesz kupić. W styczniu niektóre sklepy mają przedłużone wyprzedaże narzędzi i akcesoriów ogrodowych, więc można złapać coś w dobrej cenie. Pomyśl o nawozach. Przejrzyj co masz, a czego Ci brakuje, zrób listę i stopniowo uzupełniaj swój ogrodowy magazyn. Tak samo postąp z środkami ochrony roślin, najważniejsze preparaty musisz mieć na stanie, by móc zadziałać szybko, gdy szkodniki się pojawią.

Moje listy 'must have’, bez tego nie zaczynam sezonu

• nawozy – obornik bydlęcy, mączka bazaltowa, kompost, nawóz do trawnika i thui.
• środki ochrony roślin – preparat na mszyce i na ćmę bukszpanową, preparat grzybobójczy systemowy.

Jeśli masz warzywnik, zaplanuj płodozmian. To naprawdę ma znaczenie dla plonów i zdrowia gleby.

RÓB LISTY, ZAPISUJ PLANY! Nawet jeśli tego nie wykonasz, to będziesz mieć zaczątek planu na przyszły rok. Każdy ogrodnik powinien mieć zeszyt i zapisywać w nim istotne rzeczy.

Zadbaj o narzędzia

Wiem, że to brzmi dziwnie, ale dobrze zakonserwowane narzędzia mogą służyć latami. Wyciągnij sekatory, nożyce do żywopłotu, piły i łopaty. Oczyść je dokładnie, usuń rdzę papierem ściernym lub szczotką drucianą, naostrz ostrza i nasmaruj wszystkie ruchome części. Jeśli zrobiłaś/eś to po sezonie – szacun dla Ciebie.

Drewniane trzonki grabi i łopat możesz zaimpregnować olejem lnianym. Sprawdź też narzędzia akumulatorowe i naładuj baterie, jeśli to konieczne.

Kontroluj przechowywane rośliny

Jeśli przechowujesz zimą cebule, bulwy czy kłącza (mieczyków, dalii, begonii), to raz na jakiś czas zajrzyj do nich. Jeśli zauważysz pleśń, wyrzuć te części, żeby choroba się nie rozeszła.

Sprawdź też temperaturę w miejscu przechowywania. Powinna być między 0 a 6°C. Za ciepło spowoduje przedwczesny wzrost, za zimno może zniszczyć rośliny. Ja swoje mieczyki i dalie przechowuję w garażu, tylko tam mam odpowiednią temperaturę, jednak nie mogę tam zimować kwiatów, ponieważ nie mam tam odpowiedniej ilości światła.

Dokarmiaj ptaki

Prace ogrodowe w styczniu to również dbanie o zwierzęta w Twoim ogrodzie. Zima to trudny czas dla ptaków. Regularnie uzupełniaj karmniki. Najlepiej sprawdzają się mieszanki ziaren ze słonecznikiem, owsem i prosem. Dla sikorek możesz powiesić niesoloną słoninę.

Ptaki to też Twoi sprzymierzeńcy w ogrodzie, bo wiosną i latem zjedzą mnóstwo szkodników.

Na temat Dokarmiania ptaków zapraszam do przeczytania mojego wpisu ➡️PTAKI

Jeśli w Twoim ogrodzie są jeże, też warto je dokarmiać. Stosuj gotowe karmy dla jeży lub karmy dla psa lub kota.

Co z oczkiem wodnym?

Jeśli masz staw albo oczko wodne, zadbaj o to, żeby w lodzie był otwór. To ważne dla wymiany gazów. Możesz wstawić wiązkę trzciny pionowo, użyć boi z kanałem powietrznym albo regularnie tworzyć przerębel. Tylko nie rozbijaj lodu młotkiem, bo fale uderzeniowe mogą ogłuszyć i zestresować ryby.

Szklarnia

Bez względu na to czy masz w swoim ogrodzie szklarnie ze szkła, poliwęglanu czy tunel foliowy, regularnie usuwaj śnieg z dachu. W dni kiedy są dodatnie temperatury wietrz szklarnie. Dobrze też jest raz na jakiś czas zlać glebę wodą, by utrzymać w niej życie.

Odśnieżanie – tak, ale bez soli

Oczywiste, ale warto przypomnieć. Odśnieżaj ścieżki i podjazd, ale nie używaj soli. Sól niszczy rośliny, powoduje suszę fizjologiczną i zatruwa glebę. Użyj piasku, popiołu albo ekologicznych preparatów.

W przypadku nagłych i długich śnieżyć, strząsaj na bieżąco śnieg z roślin, szczególnie z tych o zwartym pokroju.

Kiedy NIE pracować w ogrodzie?

Są dni, kiedy najlepiej zostać w domu. Nie wychodź do ogrodu, gdy:

• Jest silny mróz (poniżej -5°C)
• Wszystko jest oblodzone
• Pada śnieg z deszczem
• Grunt jest głęboko zamarznięty

W takie dni skup się na planowaniu, zakupach ogrodowych i konserwacji narzędzi w ciepłym pomieszczeniu.

Styczeń w ogrodzie to czas raczej spokojny, ale nie bezczynny. Jeśli będzie kilka cieplejszych dni, możesz nadrobić sporo rzeczy, które ułatwią Ci życie na wiosnę. A jak pogoda nie pozwala? To najlepszy moment na planowanie, przeglądanie inspiracji czy zakupy.

Najważniejsze, żeby się nie forsować. Prace ogrodowe w styczniu, nie wymagają agresywnych działań. Obserwuj, kontroluj, poprawiaj i planuj. Wiosna przyjdzie szybciej, niż myślisz.

Najczęstsze pytania:

Czy można przycinać drzewa owocowe w styczniu? Tak, ale tylko najbardziej odporne gatunki (jabłonie, grusze, śliwy) i tylko w dni bezmroźne z temperaturą minimum +5°C. Po cięciu powinno być kilka dni bez mrozów.

Co zrobić, gdy styczeń jest bardzo mroźny? Powstrzymaj się z pracami w ogrodzie i poczekaj na łagodniejszą pogodę. Skup się na planowaniu sezonu i konserwacji narzędzi w ciepłym pomieszczeniu.

Czy trzeba doświetlać rośliny na parapecie? W styczniu dzień jest krótki, więc dla większości roślin doświetlanie (12-14 godzin dziennie) jest niezbędne, inaczej siewki będą słabe i wyciągnięte.

Zajrzyj po więcej inspiracji

Chętnie pomogę Ci w zaplanowaniu ogrodu, by prace ogrodowe w styczniu, były łatwiejsze i poukładane. Każda zmiana zaczyna się od decyzji.

Jeśli chcesz, by Twój ogród zachwycał przez cały rok – zapraszam Cię na moją stronę 👉 www.lifegarden.pl
Znajdziesz tam nie tylko realizacje, ale i praktyczne wskazówki projektowe.

Tu znajdziesz moje portfolio ➡️ PORTFOLIO